Π.Ε στο σχολείο

Τεύχος: 13 (58)

  • Εισαγωγή

     Πρόγραμμα με θέμα: «Άλλοι πετούν, άλλοι πεινούν»  και για τρία συνεχή χρόνια (2009 -2011), πραγματοποίησαν μαθητές της 3ης και της 4ης τάξης του  42ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Τις  δύο σχολικές χρονιές 2009-2010  πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με δίκτυο Unesco – Semep και συνεχίστηκε και την επόμενη σχολική χρονιά

Τεύχος: 12 (57)

  • Πρόκειται για ένα ετήσιο Ευρωπαϊκό Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα e-Twinning που υλοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2014-2015. Αποτελείται από μια σειρά δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν στην Β’ τάξη του 5ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου και συμμετείχαν συνολικά 17 μαθητές/τριες, ενώ στο eTwinning έργο συμμετείχαν μαθητές/τριες ηλικίας 4-11 ετών από 17 ευρωπαϊκά σχολεία. Σκοπός του έργου ήταν η ενασχόληση των μαθητών/τριών με θέματα που αφορούν την υγιεινή διατροφή, την διαμόρφωση στάσεων και υιοθέτησης "σωστού" τρόπου ζωής σε σχέση με το περιβάλλον, καθώς και την ευαισθητοποίηση και την ανάληψη δράσεων για την προστασία του.
  • Χάρη στα περιβαλλοντικά προγράμματα που εκπονήσαμε την προηγούμενη χρονιά, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους για το περιβάλλον. Αφορμή στάθηκε η πρόσκληση για συμμετοχή στο Διαγωνισμό Έκφρασης και Δημιουργίας που οργάνωσε και συντόνισε το Γραφείο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε) της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης, με θέμα: “Παιδικά μολύβια για το περιβάλλον”. Στο Διαγωνισμό συμμετείχαμε και παρουσιάσαμε το παραμύθι με τίτλο: «στα όνειρα φανερώνονται οι αλήθειες»

Τεύχος: 11 (56)

Τεύχος: 10 (55)

Τεύχος: 9 (54)

Τεύχος: 8 (53)

  • Το πρόγραμμα “ Κλιματικές αλλαγές και το δικαίωμα στο νερό ” αποτελείται από μια σειρά δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν από την Γ2 Τάξη του 3ου ΔΣ Πόλεως Ρόδου στο οποίο συμμετείχαν συνολικά 22 μαθητές/τριες. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε κατά την περίοδο Ιανουάριος - Μάιος 2013. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με θέμα τις κλιματικές αλλαγές και τις συνέπειές τους τόσο στο φυσικό όσο και στο ανθρωπογενές περιβάλλον.
  • Το πρόγραμμα Π.Ε. “Τρέχει, τρέχει… τρέχει το νερό” υλοποιήθηκε στο 4ο Γυμνάσιο Κοζάνης το σχολικό έτος 2012-2013, με σκοπό να ευαισθητοποιήσει τους συμμετέχοντες μαθητές και μέσω αυτών και τους γονείς, συγγενείς, συμπολίτες τους κ.ο.κ. ως προς την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης του νερού. Η παρούσα εργασία περιγράφει τους στόχους του προγράμματος, τις δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκειά του και τα συμπεράσματα από την εφαρμογή του.

Τεύχος: 7 (52)

  • Το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Το νερό είναι στοιχείο και στοιχειό», το οποίο υλοποιήθηκε στο 1ο Γυμνάσιο Ορεστιάδας , προσεγγίστηκε μέσα από καλλιτεχνικές δράσεις και τη μέθοδος της έρευνας - δράσης. Οι μορφές τέχνης που αξιοποιηθήκαν ήταν η ζωγραφική, η λογοτεχνία με τη συγγραφή παραμυθιού, η ηχογράφηση του παραμυθιού σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό και η αναμετάδοσή του, η μετατροπή του παραμυθιού σε σενάριο, η παραγωγή ταινίας μικρού μήκους και τέλος η οργάνωση τελετής λήξης του σχολικού έτους από την περιβαλλοντική ομάδα, που περιελάμβανε παρουσιάσεις δράσεων, χορό, τραγούδι και προβολή της ταινίας. Κατά τη διάρκεια εκπόνησης του προγράμματος, προκειμένου να αξιολογείται και να ελέγχεται η αποτελεσματικότητα ή η αποδοτικότητα κάθε δράσης, υιοθετήθηκε το μοντέλο της έρευνας - δράσης, η οποία επιτρέπει τη διερεύνηση της βήμα προς βήμα διαδικασίας, ώστε να υπάρχει ανατροφοδότηση και να επιφέρονται βελτιώσεις και αναπροσαρμογές. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγκεκριμένη έρευνα - δράση ήταν το ημερολόγιο, η παρατήρηση και οι συνεντεύξεις σε μαθητές.
  • Στο περιβαλλοντικό μας πρόγραμμα, το οποίο είχε ως θέμα τις «μετακινήσεις στην πόλη της Θεσσαλονίκης», προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε μια μαθησιακή κοινότητα μέσα στη σχολική μας μονάδα, η οποία θα αλληλεπιδρούσε δια ζώσης, αλλά και διαδικτυακά. Η ομάδα αυτή, από 22 μαθητές της Α΄ Λυκείου, ως δημοσιογραφική ομάδα, ενημέρωνε με άρθρα της την τοπική κοινωνία, και συμμετέχοντας στο δίκτυο «Νέοι Δημοσιογράφοι για το Περιβάλλον», συνεργαζόταν μέσω διαδικτύου με άλλες δημοσιογραφικές ομάδες και ένα διεθνές πρακτορείο ειδήσεων. Το θέμα των αστικών μετακινήσεων επιλέχθηκε γιατί α) οι μαθητές μας μένουν σε μια περιοχή του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης όπου η πρόσβαση στο κέντρο της πόλης με μέσα μαζικής μεταφοράς είναι δύσκολη, β) επιτρέπει τη διαθεματική προσέγγιση, γ) υπάρχει μεγάλη ποσότητα σχετικού υλικού διαθέσιμου για έρευνα στο διαδίκτυο, δ) είναι ένα επίκαιρο θέμα που ταλανίζει την πόλη της Θεσσαλονίκης και ε) συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα γνώσεων που καλούνται οι μαθητές να αποκτήσουν στα πλαίσια διαφόρων μαθημάτων.
  • Στο τέλος κάθε χρονιάς, οι υπεύθυνοι περιβαλλοντικών προγραμμάτων καλούνται να παραδώσουν το υλικό που έφτιαξαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος (τελικό προϊόν) καθώς επίσης την τελική έκθεση του περιβαλλοντικού. Σε αυτό το έγγραφο φαίνεται ευκρινώς η προτροπή για τη διάχυση των αποτελεσμάτων του προγράμματος (βλ. ενότητα «παρουσίαση περιβαλλοντικού») καθώς επίσης η ανάγκη για αξιολόγηση του (βλ. ενότητα: «τρόπος αξιολόγησης του προγράμματος»).

Τεύχος: 6 (51) - 2014

  • Μπορεί μία εκδήλωση παρουσίασης εργασιών Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης των μαθητών στο τέλος της χρονιάς, πέρα από την ικανοποίηση και χαρά των συμμετεχόντων, να δράσει εκπαιδευτικά και να επηρεάσει τους προσκεκλημένους ενήλικες; Μπορεί η Π.Ε. να υπερβεί τα όρια του σχολείου και να συνδεθεί με την κοινωνική πραγματικότητα που είναι και το ζητούμενο; Σε αυτό το άρθρο καταγράφουμε το χρονικό μίας εκπαιδευτικής δράσης Π.Ε., προϊόν συνεργασίας Πρωτοβάθμιας-Δευτεροβάθμιας, που έγινε προσπάθεια αυτής της σύνδεσης με την αφορμή του δημοψηφίσματος για την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ στη Θεσσαλονίκη.
  • Στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού πρόγραμματος «We can change the World! It Needs it!” οι Έφηβοι Εθελοντές (Volunteens) του Π.Π.Σ.Π.Θ. εστιάζοντας στους τρεις πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης: Οικονομία – Περιβάλλον – Κοινωνία, τον Ιανουάριο 2014 ολοκλήρωσαν τη μελέτη της κλιματικής αλλαγής, και το πρόβλημα που θεωρήθηκε σημαντικότερο για την πόλη της Θεσσαλονίκης ήταν η ατμοσφαιρική ρύπανση. Αποφασίζουν να δράσουν και σχεδιάζουν, οργανώνουν, υλοποιούν δράσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών για την μετακίνηση στην πόλη έτσι ώστε να μειωθεί το μέγεθος του προβλήματος. Οι δράσεις κορυφώνονται τη βδομάδα Εθελοντισμού 2014 με τρίωρη δράση «Επιπτώσεις Κλιματικής Αλλαγής: ΔΡΑΣΕ ΤΩΡΑ» την οποία οργανώνουν, και συντονίζουν οι Vοlunteens ενώ όλοι οι μαθητές του Γυμνασίου και Λυκείου συμμετέχουν ομαδοσυεργατικά σε αλληλεπιδραστικές εισηγήσεις και βιωματικά εργαστήρια στο χώρο του σχολείου. Η αξιολόγηση της δράσης αναδεικνύει μια πολλά υποσχόμενη πρόταση βιωματικής μάθησης εναλλακτικού τρόπου συνεργατικής μάθησης των εφήβων.
  • Το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ασβεστοχωρίου υλοποίησε τη διετία 2012-14, πρόγραμμα Σχολικής Σύμπραξης Comenius με τίτλο "Landmarks and Monuments". Στόχος του προγράμματος ήταν να γνωρίσουν οι μαθητές την πολιτισμική κληρονομιά του τόπου τους και να εκτιμήσουν την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών πολιτισμών καθώς και την αξία της διαφορετικότητας. Επιπλέον, απέβλεπε στην καλλιέργεια της «υπευθυνότητας στην ιδιότητα του πολίτη» και στη δημιουργία πολιτών που θα συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τεύχος: 5 (50) - 2014

  • Το ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ αποτελεί ένα οραματικό σχολείο που λειτουργεί ως κοινότητα. Βασίζεται στην επικοινωνία και τη συνεργασία όλων των μελών της σχολικής κοινότητας και στην καθημερινή σχολική ζωή δίνει ευκαιρίες να ασχοληθούν όλοι (μαθητές, εκπαιδευτικοί, διοίκηση, γονείς, τοπική κοινότητα) με τα κοινά και την αειφορική διαχείρισή τους μέσα σε πνεύμα ομαδικό και συμμετοχικό. Ένα αειφόρο σχολείο υπηρετεί τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, προάγει τον πολιτισμό και το περιβάλλον και διαμορφώνει ενεργούς και δημιουργικούς πολίτες.
  • Κατά τη σχολική χρονιά 2012-2013 υλοποιήθηκαν δύο περιβαλλοντικά προγράμματα στο 1ο ΓΕΛ Ελευθερίου-Κορδελιού: “Τηγανέλαια: από την κουζίνα στο καλοριφέρ, στο αυτοκίνητο και αλλού” και “Βιοκαύσιμα: προστατεύουμε το περιβάλλον, συμμετέχουμε”. Τα προγράμματα συντόνισαν τέσσερις (4) καθηγητές και συμμετείχαν πενήντα (50) μαθητές της Α' Λυκείου. Κατά την εκπόνηση του προγράμματος οι μαθητές ενημερώθηκαν, ερεύνησαν, συνεργάστηκαν, αλληλεπίδρασαν με φορείς και μαθητές άλλων σχολείων, παρακολούθησαν εκπαιδευτικά προγράμματα, συμμετείχαν σε παρουσιάσεις και συνέλεξαν 150 λίτρα χρησιμοποιημένων τηγανελαίων.
  • Με το κείμενο αυτό παρουσιάζουμε το σχολικό πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (2012-2013) που υλοποιήθηκε σε 25 μαθητές και μαθήτριες της ΣΤ’ τάξης του 8ου Δημοτικού Σχολείου Ηρακλείου Αττικής. Μελετήσαμε ένα καταναλωτικό προϊόν διαχρονικά, ξεκινώντας από το παρόν και τη χρήση του, και διερευνήσαμε τα στάδια που έχουν προηγηθεί αλλά και αυτά που έπονται αυτής. Επιπλέον με τη βοήθεια Μουσειοσκευής, εξετάσαμε βιογραφικά και βιωματικά το προϊόν και τους ανθρώπους που εμπλέκονται μ’ αυτό, από την αρχαιότητα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Η μεθοδολογία του προγράμματος βασίστηκε στις αρχές της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και μάθησης με βιωματικές μορφές, στην εποπτικοποίηση των φυσικών φαινομένων, στην αφήγηση, τη συνέντευξη, τη μουσειοσκευή και την προσομοίωση. Η ανάλυση της δομής των αφηγήσεων των μαθητών/τριών σε συνδυασμό με την Ανάλυση του Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) ενός προϊόντος αποτέλεσαν εργαλεία ποιοτικής έρευνας για την αξιολόγηση του προγράμματος.
  • Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένα από τα πλέον σοβαρά και συνεχώς οξυνόμενα περιβαλλοντικά προβλήματα. Σημαντική διέξοδος για τη διαχείριση των απορριμμάτων είναι η μείωσή τους με τον περιορισμό της κατανάλωσης, την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών.

Τεύχος: 4(49) - 2013

Τεύχος: 3 (48)

Τεύχος: 2 (47)

  • Μαθητές από γυμνάσια και λύκεια της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΕΕΚΠΕ στην πόλη, σε μία διαδικασία που οργανώθηκε για πρώτη φορά, με στόχο να ακουστούν οι απόψεις των μαθητών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Σε αυτό το συνέδριο δόθηκε η ευκαιρία σε αυτούς που για «χάρη» τους γίνεται η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, να μιλήσουν για το πώς βλέπουν την Περιβαλλοντική, να ανταλλάξουν απόψεις, να συζητήσουν, να αναστοχαστούν και να προβληματίσουν τους παρόντες συνέδρους.
  • Η εργασία αυτή αφορά στη Φιλοσοφία της Φύσης στην Αρχαία Ελλάδα, ξεκινώντας από τη μυθολογία των Αρχαίων Ελλήνων και συνεχίζοντας στους Προσωκρατικούς και στους Στωικούς Φιλοσόφους. Διερευνήσαμε τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, και ευρύτερα τον τρόπο σκέψης και ζωής των Αρχαίων Ελλήνων και αναδείξαμε στοιχεία και αξίες των Αρχαίων Ελλήνων Φιλοσόφων σε σχέση με τη φύση.
  • Η παρούσα εργασία αφορά την παρουσίαση ενός προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, που υλοποιήθηκε στο Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Νεαπόλεως Θεσσαλονίκης κατά τη σχολική χρονιά 2011-2012. Το πρόγραμμα έχει τίτλο: «Η χειροτεχνία και η χειρωνακτική εργασία στο χώρο της Εκκλησίας» και εκπονήθηκε από τους μαθητές της Β΄ Λυκείου από τον Δεκέμβριο του 2011 έως τον Μάιο του 2012. Γενικός σκοπός του προγράμματος ήταν να προσεγγίσουν και να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη σχέση ανθρώπου – φύσης – πολιτισμού – Εκκλησίας. Ο σκοπός αυτός συνάδει με τη γενική αρχή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, όπως αυτή προκύπτει από τις διεθνείς διασκέψεις για την περιβαλλοντική εκπαίδευση: «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση είναι η διαδικασία αναγνώρισης αξιών και διασαφήνισης εννοιών, ώστε να αναπτυχθούν οι ικανότητες και οι στάσεις οι απαραίτητες για την κατανόηση και εκτίμηση των σχέσεων ανάμεσα στον άνθρωπο, στον πολιτισμό του και το φυσικό του περιβάλλον». Η παρούσα εργασία έχει στόχο να αναδείξει πτυχές μιας εφαρμογής της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην εκκλησιαστική εκπαίδευση.

Τεύχος: 1 (46)

  • Στη σημερινή εποχή οι μαθητές των σχολείων της Β/θμιας εκπαίδευσης αλλά και κατόπιν, όσοι απ’ αυτούς αποφοιτήσουν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση εισέρχονται σε ένα αβέβαιο μέλλον εξαιτίας του ταχύτατα μεταβαλλόμενου κοινωνικού και οικολογικού περιβάλλοντος. Σ’ αυτό το περιβάλλον χρειάζονται την προσαρμοστικότητα, την ευρηματικότητα και την αυτονομία αλλά κυρίως την πίστη σε αντικειμενικές αξίες σχετικά με την ανθρώπινη ζωή αλλά και με την ζωή στον πλανήτη μας γενικότερα.

  • Η καινοτόμος δράση αφορά στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του περιβαλλοντικού προγράμματος: «Νερό, πηγή ζωής» από τον εκπαιδευτικό Σπινθηρόπουλο Χαράλαμπο και τους/τις μαθητές/τριες του Δ1΄ τμήματος του 2ου Δημοτικού Σχολείου Ελευθερίου – Κορδελιού, κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2010 – 11. Το πρόγραμμα διαρθρώθηκε σε επιμέρους ενότητες - υποθέματα, οι οποίες σε γενικές γραμμές αφορούσαν: α) στον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση των παιδιών σχετικά με τη σπατάλη νερού στο σχολικό και οικογενειακό περιβάλλον, β) στις επιπτώσεις που έχει, στο περιβάλλον και τον άνθρωπο, η αλόγιστη διαχείριση του νερού (λειψυδρία), γ) στους τρόπους εξοικονόμησης του δ) στα προβλήματα που δημιουργούνται από τη ρύπανση – μόλυνση των επιφανειακών και υπόγειων νερών, ε) στην ατομική και συλλογική ευθύνη, αλλά και στις δυνατότητες που διαθέτει ο άνθρωπος για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ρύπανσης στ) στα οφέλη που προκύπτουν από τη σωστή διαχείριση του νερού τόσο σε οικολογικό επίπεδο (προστασία περιβάλλοντος - υγρότοπων - χλωρίδας - πανίδας) όσο και σε σχέση με την υγεία και την ποιότητα ζωής του ανθρώπου.
  • Η Περιβαλλοντική Ομάδα του Αρσακείου Γυμνασίου Θεσσαλονίκης, για το σχολικό έτος 2011-2012, επέλεξε να ασχοληθεί με το θέμα «Εθελοντισμός, στάση ζωής». Αφορμή ήταν το γεγονός ότι το 2011 ανακηρύχθηκε διεθνές έτος εθελοντισμού. Σκεφθήκαμε ότι δεν πρέπει να περιμένουμε τους άλλους αλλά εμείς οι ίδιοι να αφυπνιστούμε και να αναλάβουμε ενεργά δράσεις.
  • Με αφορμή την ενότητα «Μες στο Μουσείο» απ’ το βιβλίο της Γλώσσας Β΄ Δημοτικού ασχοληθήκαμε εκτενέστερα με τα είδη μουσείων και δώσαμε βαρύτητα στο Λαογραφικό μουσείο. Μόλις τελειώσαμε την ενότητα οργανώσαμε μία μικρή λαογραφική έκθεση στην αίθουσά μας. Οι μαθητές έφτιαξαν χειροποίητες προσκλήσεις και κάλεσαν τους γονείς τους για το επόμενο μεσημέρι.
Εγγραφή στο Π.Ε στο σχολείο