Βιβλιοπαρουσίαση

Το βιβλίο του Ντιπές Τσακραμπάρτι «Κλιματική Αλλαγή και Ιστορία: Τέσσερις θέσεις» εξετάζει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης για την κατανόηση της ανθρώπινης Ιστορίας. Μέσα από τέσσερις βασικές θέσεις, ο συγγραφέας αναδεικνύει τον άνθρωπο σε γεωλογικό παράγοντα και συνδέει την Ανθρωπόκαινο με την ανάγκη υπέρβασης της παραδοσιακής διάκρισης μεταξύ Φυσικής και Ανθρώπινης Ιστορίας. Παράλληλα, φέρνει σε διάλογο την Ιστορία του κεφαλαίου με τη Βαθιά Ιστορία του ανθρώπινου είδους, υπογραμμίζοντας ότι η κλιματική αλλαγή θέτει εκ νέου το ζήτημα της ανθρώπινης συλλογικότητας και του κοινού μας μέλλοντος.

Το βιβλίο του Γιώργου Στάμου ομότιμου καθηγητή της Οικολογίας στο Βιολογικό Τμήμα του ΑΠΘ, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, μπορεί να θεωρηθεί και ένας απολογισμός μιας μακριάς πορείας τόσο επιστημονικής, όσο και πολιτικής, πάνω στη μελέτη της σχέσης μεταξύ της κοινωνίας και του περιβάλλοντος.

Ο συλλογικός τόμος με τίτλο «Συμμετοχικότητα και Εκπαίδευση για την Αειφόρο ανάπτυξη», από την Κωνσταντία Ταμουτσέλη (πρώην υπεύθυνης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και καθηγήτριας του ΠΤΔΕ του ΑΠΘ), ουσιαστικά δημιουργεί ή και κλείνει ένα κύκλο βιβλίων, αν αυτό το πρόσφατο βιβλίο το σκεφτούμε στο/ν πλαίσιο που δημιουργούν τα προηγούμενα: «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και σχολικός χώρος» και «Δημιουργώντας Βιώσιμα σχολικά περιβάλλοντα».

Ο Γκιγιόμ Φαμπουρέλ, καθηγητής Γεωγραφίας, Αστικού σχεδιασμού και Πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Λιόν, μετά την έκρηξη της πανδημίας του Covid-19, κυκλοφορεί ένα Μανιφέστο για μια οικολογική μετα- αστική κοινωνία, με τον τίτλο «Να τελειώνουμε με τις Μεγαλουπόλεις», προσδιορίζοντας ότι η πρωταρχική αιτία της εμφάνισης και της διασποράς του Covid-19, πρέπει να αναζητηθεί στην αυξανόμενη αστικοποίηση της Γης, η οποία έχει επιταχυνθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μπορούμε να μιλάμε πια, για «μητροπολιτικοποίηση του κόσμου».

Και σ' αυτό το βιβλίο του ο Γάλλος στοχαστής Έντγκάρ Μορέν συνεχίζει την αναζήτηση δρόμων για τη μεταρρύθμιση της σκέψης, μέσα από τις αόρατες αλληλεπιδράσεις μεταξύ του όλου και των τμημάτων της γνώσης.

Την τελευταία περίοδο, δεδομένων των πρωτόγνωρων συνθηκών στις οποίες ζούμε λόγω της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης, πολλοί εκπαιδευτικοί προβληματίζονται για τη νέα πραγματικότητα και γίνονται προσπάθειες προσαρμογής στα νέα δεδομένα όπως ψηφιοποίησης υπάρχοντος εκπαιδευτικού υλικού και παραγωγής «επίκαιρου» εκπαιδευτικού υλικού. Μια τέτοια προσπάθεια είναι το υλικό «Η Αειφορία στην εποχή του Κορονοϊού» της Συγγραφικής Ομάδας του Αειφόρου Σχολείου που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο τον Μάιο 2020.

Τα τοπικά είναι μια σειρά συλλογικών τόμων αφιερωμένων σε θέματα που συνδέονται με τη γνώση, ιδιαίτερα στις επιστήμες του ανθρώπου.To θέμα, στο οποίο αφιερώνεται ένας τόμος, αποτελεί αντικείμενο συζήτησης ενός εργαστηρίου, που προηγείται της έκδοσης του τόμου, τα δε κείμενα που προτείνονται για τον τόμο υποβάλλονται σε κρίση από επιστήμονες ειδικούς στο ανάλογο αντικείμενο και δεν συμπίπτουν με τις εισηγήσεις του εργαστηρίου.

Ο συλλογικός τόμος είναι προϊόν εμπλοκής τριαντατριών σχολείων από όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, στο κάλεσμα επαναχρησιμοποίησης – ανακύκλωσης υλικών στα σχολεία που συμμετείχαν στο διαγωνισμό «Βραβείο Αειφόρου σχολείου» και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό, εφόσον συγκεντρώνει εξαιρετικές ιδέες αξιοποίησης «άχρηστων υλικών» που μπορούν να γίνουν «εργαλεία» στην εκπαιδευτική διαδικασία.

“Ζιζάνια” τα αυτοφυή φυτά στις πόλεις, που φυτρώνουν στα κράσπεδα των δρόμων, στις σχολικές αυλές, σε εγκαταλελειμμένα μέρη, που επιμένουν να ζουν μαζί μας – συνανθρωπιστικά - μέσα στις δύσκολες συνθήκες των πόλεων. “Ανεπιθύμητα” γιατί δεν έχουν οικονομική αξία και για τους περισσότερους, ούτε και αισθητική, όταν φυτρώνουν μέσα σε “διαχειριζόμενα” φυσικά περιβάλλοντα στις πόλεις, όπως σε πάρκα, κήπους και γλάστρες.

Ο Γιουβάλ Νώε Χαράρι καθηγητής Ιστορίας του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, έγραψε ένα εντελώς διαφορετικό και ενδιαφέρον βιβλίο Ιστορίας, επιχειρώντας να ερμηνεύσει το σύνολο της ανθρώπινης ιστορίας υπό το πρίσμα τόσο της βιολογικής εξέλιξης του ανθρώπινου είδους, όσο και των πολιτισμικών μετασχηματισμών που συντελέστηκαν από την εμφάνιση του μέχρι σήμερα. Μολονότι το βιβλίο συστήνεται ως ιστορικό, αφιερώνει μεγάλο μέρος στο παρόν του ανθρώπου, προσπαθώντας να δώσει απαντήσεις μέσα στο πλαίσιο της εξελικτικής διαδικασίας σε ερωτήματα όπως:

Το βιβλίο Μπάμπι. Η ιστορία μιας ζωής μέσα στο δάσος είναι ο πρώτος τίτλος των εκδόσεων Κυαναυγή και αποτελεί την πρώτη ολόκληρη και μη διασκευασμένη μετάφραση του κλασικού μυθιστορήματος. Κυκλοφόρησε το 1923 από τον εβραϊκής καταγωγής Φίλιξ Ζάλτεν και είναι μια ιστορία γνωστή στους περισσότερους από την ομώνυμη ταινία του Ντίσνεϊ. Ωστόσο, ο Μπάμπι του Ντίσνεϊ δεν είναι ο πραγματικός Μπάμπι. Ο Ντίσνεϊ άλλαξε αρκετά την αρχική ιστορία, δίνοντας έμφαση στο αντικυνηγετικό της σκέλος, το οποίο αποτελεί και τη βάση της ταινίας. Η σπουδαιότητα του βιβλίου, όμως, δεν εγκλωβίζεται εδώ, παρόλο που ο Μπάμπι έδωσε μεγάλη ώθηση στο αντικυνηγετικό κίνημα. Πρόκειται για ένα βιβλίο πολυεπίπεδο με πολλαπλά νοήματα και σημασίες.

Ο οδηγός περιέχει κάθε αναγκαία πληροφορία για να αναγνωρίσουμε όλα τα είδη πουλιών που θα δούμε σε Ελλάδα, Κύπρο, Ευρώπη και γύρω από τη Μεσόγειο (Βόρεια Αφρική, Μέση Ανατολή). Γράφτηκε και εικονογραφήθηκε από τους αναγνωρισμένους ειδικούς στα πουλιά της Ευρώπης και προσαρμόστηκε στα ελληνικά από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και τον Πτηνολογικό Σύνδεσμο Κύπρου.