Η παρούσα εργασία εξετάζει μια πτυχή από ένα ευρύ φάσμα εκδηλώσεων άτυπης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία. Σκοπό έχει την αποτύπωση της μη βίαιης άμεσης δράσης/αντίστασης ατόμων της κοινωνίας των πολιτών γύρω από την Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης, την ομάδα SOSε τα δέντρα και ομάδα ελευθεριακών ατόμων που αντέδρασαν μέσα από το πλαίσιο της «μη βίαιης κοινωνικής άμυνας των πολιτών» ενάντια στους σχεδιασμούς και τις πρακτικές του δήμου Θεσσαλονίκης, σχετικά με τις κοπές δέντρων, τον Μάρτιο του 2023. Επί μέρους στόχοι είναι η καταγραφή κάποιων υποκειμενικών παραμέτρων που σχετίζονταν με την απόφασή τους αυτή, όπως η συλλογιστική που δικαιολογεί/εξηγεί την αντίδρασή τους, τα συναισθήματα που τις (και τους) διακατείχαν, η εκτίμηση για το κατά πόσο επιτεύχθηκε ο σκοπός τους καθώς και το θεωρητικό σκεπτικό που εκτιμούν ότι στηρίζει την πράξη τους.
28 (73)
Τεύχος: 28 (73)
-
-
Η Εκπαίδευση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΕΒΑ) αποτελεί διεθνή προτεραιότητα, ενώ η Γεωγραφική Εκπαίδευση προσφέρει κατάλληλο παιδαγωγικό πλαίσιο για την κατανόησή της. Η εργασία διερευνά τις αντιλήψεις και τις «δηλούμενες διδακτικές πρακτικές» 80 εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Θεσσαλονίκης ως προς βασικές διαστάσεις της Γεωγραφικής Εκπαίδευσης: τοπικά περιβαλλοντικά ζητήματα, χωρικές κλίμακες και γεωγραφικά εργαλεία, με ποσοτική προσέγγιση και δομημένο ερωτηματολόγιο. Τα αποτελέσματα δείχνουν θετικές αντιλήψεις για την ενεργό πολιτειότητα, ενώ η χρήση χαρτών και ψηφιακών γεωγραφικών εργαλείων παραμένει περιορισμένη. Η προηγούμενη επιμόρφωση σε ΠΕ/ΕΒΑ συνδέθηκε με συχνότερη αξιοποίησή τους και υψηλότερο Δείκτη διδακτικών πρακτικών. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη δυνατότητα της Γεωγραφικής Εκπαίδευσης να ενισχύσει τη γεωγραφική διάσταση της ΕΒΑ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
-
Στο άρθρο διατυπώνεται μια θεωρητική και μεθοδολογική πρόταση για την ανάγνωση του τόπου ως αναγνωριστική φάση της έρευνας δράσης στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Συνδέονται η κριτική παιδαγωγική του τόπου, η ικανότητα δράσης και η συμμετοχική διερεύνηση, μέσα από μια πορεία που μετακινείται από την παρατήρηση προς την ερμηνεία, την ανάδειξη αξιών και τη συλλογική προτεραιοποίηση. Αξιοποιούνται το Photovoice και οι ερωτήσεις SHOWED, η μεταφορική διερεύνηση εμπνευσμένη από το ZMET, το συλλογικό κολάζ και, προαιρετικά, τα πλέγματα ρεπερτορίου. Η πρόταση στηρίζεται σε πιλοτική εφαρμογή με εκπαιδευτικούς και οριοθετεί τις προϋποθέσεις μεταφοράς της σε μαθητικές ομάδες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δεοντολογία της οπτικής έρευνας, στην ισότιμη συμμετοχή, στη συμπερίληψη, στη διατήρηση τεκμηριωμένων διαφωνιών και στον ρόλο του εκπαιδευτικού ως ερμηνευτή-συντονιστή.
-
Τα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος. Σε αυτή την κατεύθυνση η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αναδεικνύεται ως το μέσο για τη διαμόρφωση περιβαλλοντικά υπεύθυνων πολιτών και βιώσιμης ανάπτυξης. Τα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης μέσα από την αξιοποίηση καινοτόμων μεθοδολογικών εργαλείων πρέπει να στοχεύουν αφενός στη μετάδοση γνώσεων και στάσεων αφετέρου στην αλλαγή της συμπεριφοράς προς μια υπεύθυνη περιβαλλοντική συμπεριφορά. Για τους παράγοντες που προσδιορίζουν την υπεύθυνη περιβαλλοντική συμπεριφορά έχουν αναπτυχθεί διάφορα μοντέλα, γεγονός που καταδεικνύει την πολυπλοκότητά της. Έρευνες έχουν μελετήσει την αλλαγή συμπεριφοράς των μαθητών από την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και τους εμπλεκόμενους με αυτή παράγοντες.
-
Η εργασία παρουσιάζει το εκπαιδευτικό υλικό του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ KA220 «Climatopia», το οποίο στοχεύει στη διδακτική προσέγγιση της κλιματικής αλλαγής στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Βασική καινοτομία αποτελεί η αξιοποίηση της αφήγησης μέσα από μια ιστορία στον φανταστικό πλανήτη «Κλιματοπία», όπου οι μαθητές/τριες διερευνούν βιωματικά τις αιτίες, τις συνέπειες και τις δυνατότητες δράσης απέναντι στην κλιματική κρίση.
-
Το άρθρο διερευνά τη σχέση της θεολογίας με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη και την προστασία του περιβάλλοντος μέσα από τις δράσεις του Παγκόσμιου Συμβουλίου των Εκκλησιών (ΠΣΕ). Εστιάζει στις πρωτοβουλίες της Δεκαετίας για την Υπέρβαση της Βίας (2001–2010) και της διαδικασίας AGAPE, που συνδέουν την οικονομική παγκοσμιοποίηση με την κοινωνική και οικολογική κρίση. Η Οικολογική Θεολογία προβάλλει την ευθύνη για τη φύση, την κλιματική δικαιοσύνη και την ειρήνη με τη γη, ενσωματώνοντας τη Βίβλο, τη Θεία Ευχαριστία και τη χριστολογική εσχατολογία. Το άρθρο υπογραμμίζει την αξία του θρησκευτικού γραμματισμού και της κριτικής ανάγνωσης της Βίβλου για την ανάπτυξη βιώσιμων πρακτικών. Συμπερασματικά, η σύνδεση θεολογίας, πρακτικής δράσης και κοινωνικής ευθύνης δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την προώθηση της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της αειφορίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
-
Περίληψη
-
Το ΚΕΠΕΑ Θέρμης υλοποιεί το ευρωπαϊκό σχέδιο Erasmus+ 2024-1-EL01-KA122-ADU-000229805 με τίτλο «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για Σκεπτόμενους Ενεργούς Πολίτες», με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας των εκπαιδευτικών του δράσεων μέσω της επιμόρφωσης των στελεχών του και της ενσωμάτωσης καινοτόμων παιδαγωγικών προσεγγίσεων στην εκπαίδευση ενηλίκων.
Copyright © 2012 Πανελλήνια Ένωση Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση