Το 9ο συνέδριο της ΠΕΕΚΠΕ , 8-10 Μαϊου 2026, στο Πανεπιστημιο Κρήτης στο Ρέθυμνο: Συνοπτική παρουσίαση

Το 9^ο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕΕΚΠΕ), με θέμα «Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφορία στο σχολείο του 21^ου αιώνα: διαδρομές, μετατοπίσεις, μετασχηματισμοί». πραγματοποιήθηκε από 8 έως  10 Μαϊου 2026 στους χώρους του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ρέθυμνο, υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης. Υλοποιήθηκε  με υβριδικό τρόπο, δια ζώσης και από απόσταση, σε συνδιοργάνωση με το τμήμα μου, ΠΤΔΕ Κρήτης και τα 5 ΚΕΠΕΑ της Κρήτης (Αγίου Βασιλείου, Ανωγείων, Αρχανών, Βάμου, Ιεράπετρας) .

Οι στόχοι του συνεδρίου, όπως τέθηκαν από το Δ.Σ της ΠΕΕΚΠΕ ήταν :

• Η ανάδειξη των Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία που υλοποιούνται στα σχολεία της χώρας.
• Η προβολή του έργου και των δράσεων των Κέντρων Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) και των Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Σχολικών Δραστηριοτήτων των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης.
• Η παρουσίαση της έρευνας σχετικά με την ΠΕ/Εκπαίδευση για την Αειφορία που διεξάγεται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
• Η παρουσίαση εκπαιδευτικού υλικού για την ΠΕ /Εκπαίδευση για την Αειφορία.
• Η παρουσίαση δράσεων και δραστηριοτήτων σχετικών με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία που υλοποιούνται από κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς φορείς.
• Οι προοπτικές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης υπό το πρίσμα των 17 στόχων της Αειφόρου Ανάπτυξης.
• Η ανάδειξη της συμβολής της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία στη διαμόρφωση του νέου σχολείου του 21ου αιώνα.

Οι θεματικές ενότητες του συνεδρίου όπως καθορίστηκαν από το ΔΣ ΠΕΕΚΠΕ ήταν:

• Θεωρία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία 
• Εκπαιδευτική έρευνα
• Σχολικά προγράμματα ΠΕ/Σχολικών Δραστηριοτήτων
• Κέντρα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (πρώην ΚΠΕ)
• Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Σχολικών Δραστηριοτήτων
• Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 
• Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού υλικού
• Μεθοδολογία και διδακτικές πρακτικές στην ΠΕ/Εκπαίδευση για  Αειφορία
• Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
• Ανάδειξη του ενεργού πολίτη στην ΠΕ/Εκπαίδευση για Αειφορία
• ΠΕ, Ειδική Αγωγή & Συμπεριληπτική Εκπαίδευση
• Φιλοσοφικές διαστάσεις της εκπαίδευσης για το περιβάλλον και την αειφορία
• Νέες τεχνολογίες, Τεχνητή Νοημοσύνη και ΠΕ
• Σύγχρονα περιβαλλοντικά θέματα (όπως θέματα επισιτιστικής ασφάλειας, ολιστικής υγείας, αειφόρος γεωργία και κτηνοτροφία, κυκλική οικονομία, περιβαλλοντική δικαιοσύνη).

Συνολικά, παρουσιάστηκαν 198 προφορικές ανακοινώσεις και 12 ανηρτημένες ανακοινώσεις. Η ενότητα «Σχολικά Προγράμματα» συγκέντρωσε τις περισσότερες ανακοινώσεις (51), με δεύτερη την ενότητα «Εκπαιδευτική Έρευνα» (34 ανακοινώσεις). Το πρόγραμμα του συνεδρίου ήταν 34 σελίδες Α4 (!). Τα ποσοτικά αυτά δεδομένα, καθιστούν το 9^ο συνέδριο, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα συνέδριο της ΠΕΕΚΠΕ, γεγονός που μας χαροποίησε ιδιαίτερα!

Από τις 33 συνεδρίες, οι 18 διεξήχθησαν με φυσική παρουσία, σε 2 και 3 παράλληλες αίθουσες, ενώ οι 15 συνεδρίες, από απόσταση, σε 2 παράλληλες εικονικές αίθουσες. Επιπλέον, υπήρξε ζωντανή μετάδοση (live streaming) όλων των συνεδριών! Αυτός ο σχεδιασμός, έθεσε μεγάλες απαιτήσεις στην προετοιμασία και στη διεξαγωγή του συνεδρίου και αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους και όλες που ενεπλάκησαν στη διοργάνωση! 

Στο συνέδριο υποβλήθηκαν ερευνητικές εργασίες από Τμήματα Παιδαγωγικά Δημοτικής Εκπαίδευσης, Προσχολικής Αγωγής και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, του ΕΚΠΑ, Παν/μιου Ιωαννίνων, ΔΠΘ, ΑΠΘ, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Κρήτης, Ιονίου Παν/μιου και Αιγαίου. Επίσης από Τμήματα Περιβάλλοντος, Γεωπονίας, Διατροφολογίας, Βιολογίας, Γεωλογίας, Φυσικής, Χημείας, Κοινωνικής Εργασίας, Αρχιτεκτόνων ,Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Ψηφιακών Συστημάτων, Φιλοσοφίας, Ιστορίας & Φιλοσοφίας της Επιστήμης, και από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Ανατολικού Λονδίνου, που φανερώνουν αφενός την ερευνητική δυναμική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/ Εκπαίδευσης για την Αειφορία, τη διάχυση της εκπαίδευσης για την αειφορία στην ακαδημαϊκή κοινότητα  και την ποικιλότητα των προσεγγίσεων και των προοπτικών, για την οποία ο κλάδος μας διακρίνεται! Επιπλέον, υποβλήθηκαν περιβαλλοντικά προγράμματα και καλές πρακτικές, από γυναίκες και άνδρες εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της τυπικής εκπαίδευσης, από υπεύθυνους εκπαιδευτικών προγραμμάτων περιβαλλοντικών οργανώσεων, μουσείων, υπεύθυνους περιβαλλοντικής εκπαίδευσης η/και σχολικών δραστηριοτήτων, συντονιστές και σύμβουλους εκπαίδευσης καθώς και μέλη παιδαγωγικών ομάδων από τουλάχιστον 13 ΚΕΠΕΑ της χώρας.

Οι προσκεκλημένες ομιλίες δόθηκαν από την κ. Mary Leou, καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο New York University της Νέας Υόρκης, ΗΠΑ. Παρουσίασε πως μπορεί να μετασχηματιστεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση ώστε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της βιωσιμότητας στα αστικά κέντρα. Έδωσε παραδείγματα περιβαλλοντικών προγραμμάτων που έχει σχεδιάσει στο Πανεπιστήμιο της σε συνεργασία με βοτανικούς κήπους, μουσεία, περιβαλλοντικές οργανώσεις. Ο Δημήτρης Σταύρου, Καθηγητής Διδακτικής Φυσικών Επιστημών, Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Παν/μιου Κρήτης και Διευθυντής του Εργαστηρίου  Διδακτικής Θετικών Επιστημών, παρουσίασε την ευρωπαϊκή προοπτική στην εκπαίδευση για την κλιματική αλλαγή από την πλευρά των φυσικών επιστημών και την εμπειρία από τη συμμετοχή της ομάδας του. σε πέντε χρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα σχετικά με την επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την κλιματική αλλαγή, με πιο πρόσφατο στόχο  την προώθηση της μελλοντοστραφούς σκέψης (future thinking). Τέλος, η αγαπητή συνάδελφος Πηνελόπη Παπαδοπούλου από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ανέδειξε θεωρητικά την κριτική σκέψη ως καταλυτικού παράγοντα περιβαλλοντικής δράσης στην Εκπαίδευση για Αειφορία και παρουσίασε πρακτικά παραδείγματα για την καλλιέργεια της στα περιβαλλοντικά προγράμματα. Να σημειωθεί ότι –με πρότασή μου –η οργανωτική επιτροπή τίμησε την διαχρονικά πολύτιμη συνεργάτιδα της ΠΕΕΚΠΕ καθηγήτρια Πόπη Παπαδοπούλου, για την συνολική της προσφορά στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, την οποία αποδέχτηκε με συγκίνηση.  Στο συνέδριο υπήρξαν και δυο στρογγυλά τραπέζια, στην αρχή και στο τέλος, που διερεύνησαν την τρέχουσα κατάσταση της ΠΕ/ΕΑ, εντόπισαν προβληματικά σημεία και συζήτησαν προτάσεις για την επίλυση τους.

Ο δραστήριος Πρόεδρος του ΔΣ της ΠΕΕΚΠΕ και Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου, Ηλίας Βρυώνης, ανέλαβε –μεταξύ άλλων-μονομερώς το μέγα φορτίο της από- απόσταση διοργάνωσης, με απόλυτη επιτυχία! Ο ακούραστος, πρώην Πρόεδρος Γιάννης Βλάχος, ανέλαβε το κοπιώδες έργο της γραμματειακής υποστήριξης, παραλαβή των εργασιών, επικοινωνία με συνέδρους. Η αγαπητή Πόπη Παπαδοπούλου έφερε σε πέρας το τιτάνιο έργο της κατάρτισης του προγράμματος, τροποποιώντας το 12 φορές! Ο πολυπράγμων Κώστας Τρικάλης, μέλος του νεοϊδρυθέντος ΚΕΠΕΑ Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, ανέλαβε το  σχεδιασμό και την επιμέλεια του τόμου με τις περιλήψεις 300 λέξεων των υποβληθέντων εργασιών. Τώρα ετοιμάζονται και τα πλήρη, φηφιακά, πρακτικά. Μέλη του ΔΣ της ΠΕΕΚΠΕ, μέλη των 5 ΚΕΠΕΑ Κρήτης (Αγίου Βασιλείου, Ανωγείων, Αρχανών, Βάμου, Ιεράπετρας), μέλη των παραρτημάτων, στελέχωσαν την Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου, τη γραμματεία τις ημέρες του συνεδρίου και -μαζί με μέλη άλλων ΚΕΠΕΑ της χώρας, τα προεδρεία στις τόσο  πολλές δια ζώσης και από-απόσταση συνεδρίες. Σε όλους αξίζουν συγχαρητήρια!

Ευχαριστώ θερμά το ΔΣ της ΠΕΕΚΠΕ για την τιμή να με ορίσει Πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής του 9^ου Συνεδρίου, το Συμβούλιο Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κρήτης για την παραχώρηση της αιγίδας και τη δωρεάν παραχώρηση των αιθουσών στην Πανεπιστημιούπολη Γάλλου, την Περιφέρεια Κρήτης για δωρεάν παραχώρηση λεωφορείου, το Δήμαρχο Ρεθύμνου, Γιώργη Μαρινάκη, που παραβρέθηκε στην έναρξη απευθύνοντας θερμό και όχι τυπικό χαιρετισμό. Την εναρκτήρια συνεδρία παρακολούθησαν από απόσταση με τη βοήθεια της τεχνολογίας, ο Γενικός Γραμματέας  Υπουργείου Παιδείας κ. Παπαδομαρκάκης, η Διευθύντρια του Γραφείου της Υπουργού Παιδείας κ. Εξαρχάκου και η Διευθύντρια ΔΥΠΕΑ κ. Καραμαλάκου-Λάππα, απευθύνοντας χαιρετισμούς..

Εύχομαι το ΔΣ της ΠΕΕΚΠΕ να αξιοποιήσει τη δυναμική που καταγράφηκε στο 9^ο συνέδριο στο Ρέθυμνο. Να διατηρήσει την επαφή με τα παλιά και τα νέα μέλη, να ενδυναμώσει τους δεσμούς με όλα τα ΚΕΠΕΑ της χώρας αλλά και τα Πανεπιστημιακά τμήματα. Να συνεχίσει να επεξεργάζεται και να καταθέτει  προτάσεις στην πολιτεία, για την έμπρακτη υποστήριξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για Αειφορία στη χώρα μας.

Ραντεβού στο επόμενο συνέδριο!

Η Μαριάννα Καλαϊτζιδάκη είναι Καθηγήτρια Βιολογίας & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και Πρόεδρος Επιστημονικής Επιτροπής 9^ου συνεδρίου ΠΕΕΚΠΕ.